10 zasad metod zapamiętywania - Mateusz Łukaszczyk

Metody zapamiętywania i 10 zasad – jak się szybko nauczyć czegokolwiek?

Szukasz sposobu, jak się szybko nauczyć X? 👀 Nie ma na to jednej recepty📜. Są za to metody zapamiętywania. W tym artykule dowiesz się o 10 zasadach efektywnego uczenia się 📚

Spis treści

około 30 minut czytania

Artykuł jest naprawdę długi. Jeśli jesteś dzień przed egzaminem, przejdź do podsumowania. Nie ma sensu tracić czasu na całość. Możesz też przejrzeć pogrubione informacje, może akurat któraś z nich Ci pomoże.

Przed Tobą 10 przykazań efektywnego uczenia się. Nie są to konkretne metody zapamiętywania, a 10 ich kluczowych zasad.

Dlaczego przykazań?

Każda z osobna jest ważna i każdy ma wpływ na inny.

Im mocniej się ich przestrzega, tym lepszy efekt można uzyskać.

Po około 100 latach badań nad mózgiem i obszarami odpowiedzialnymi za zapamiętywanie można je właśnie podsumować w tych 10 zasadach metod zapamiętywania.

Metody zapamiętywania - Koncentracja - Mateusz Łukaszczyk

1. Koncentracja uwagi

Przeciętnie człowiek traci swoją koncentrację co… paręnaście sekund. Gdy jest naprawdę skupiony to po paru minutach. Mówi się, że można skupić swoją uwagę około 6 minut.

Przewijając tiktoka czy instagrama uwaga skurcza się do kilku sekund.

Większość osób podkreśla pisakiem podane definicje, myśląc, że w ten sposób magicznie wpadną do głowy.

Ma to jedną zaletę. Po powrocie do materiału ludzkie oko szybciej dostrzega te kolorowe elementy.

Porada:

Zwróć uwagę, na czym się skupiasz.

Ustal cel zapamiętania informacji. Pomoże to Twojemu mózgowi wyłapywać te konkretne dane.

Zadaj sobie parę kluczowych pytań, aby łatwiej zapamiętać informacje.

Co chcę się z tego dowiedzieć?
Po co się tego uczę?

Dobrym pomysłem jest wykorzystać technikę pomodoro.

45 minut nauki i 10 minut przerwy.

Wyłącz przy okazji wszystkie rozpraszacze np.: internet w telefonie. Internet na komputerze powinien wystarczyć.
Dodatkową są aplikacje, które blokują inne aplikacje oraz strony takie jak np.: Messenger czy facebook.

Pomocne narzędzie, szczególnie dla tych, co nie potrafią się skupić

jak się efektywnie uczyć - grupowanie informacji- Mateusz Łukaszczyk

2. Grupowanie informacji

Istnieje coś takiego jak magiczna liczba Millera. Człowiek przeciętnie zapamiętuje około 7 rzeczy, jeśli są one podane bez kontekstowo.

Np.: woda, lampa, żółw, matematyka, fiołek, muł, czternaście, ekran, papier toaletowy, masło, słuchawki.

Jeśli powtórzysz wszystko bez ponownego czytania, to masz naprawdę dobrą pamięć krótkotrwałą.

Dlatego też informacje powinno się grupować.

Nie bez powodu podajemy telefon tak:

987 654 321

A nie tak:

987654321

Łatwiej skojarzyć, o co chodzi, jeśli informacje sami pogrupowaliśmy

Dlatego, jeśli widzisz jakieś powiązanie w grupie, od razu o nie zahacz.

Porada:

Jeśli uczysz się czegoś nowego, a informacji jest sporo, to spróbuj je pogrupować. 

Z czym Ci się kojarzą?
Do czego mogą być podobne?
Czy te informacje da się podzielić?

Przypominaj sobie informację najpierw o danej grupie, a później o danej informacji.

Metody zapamiętywania - powtarzanie - Mateusz Łukaszczyk

3. Powtarzanie

Każdy zna, każdy wie, a złe praktyki bolą całe życie.

Powtarzanie jak papuga tzn. coś przeczytasz raz, od razu drugi raz i kolejny, i kolejny… nie przynosi dobrego skutku. CHYBA ŻE powtarzasz numer telefonu i użyjesz tej informacji do paru minut. W innym przypadku nie za bardzo się to sprawdza.

Jak się szybko uczyć?

Powtarzaj jak najczęściej, jak najbardziej różnie.

Przeprowadzono pewne badanie, w którym podzielono uczniów na kilka grup. Dostali oni zbiór informacji, które musieli przeczytać. Później w zależności, w której grupie byli, musieli przeczytać je jeszcze raz. Badano jaki wpływ tego typu powtórka ma na zapamiętanie informacji.

Ci, co nie powtórzyli w ogóle zapamiętali około 15% informacji.
Ci, co powtórzyli raz zapamiętali około 35%.
Ci, co powtórzyli dwa razy zapamiętali 44%.
A Ci, co powtórzyli cztery raz zapamiętali 46%[1].

Jeśli mamy już takie powtarzanie za sobą, to czas na prawdziwe powtarzanie.

Powinno ono być w różnym odstępnie czasu. Najlepiej, jeśli pierwsza powtórka przypada na 15 minut po ZROZUMIENIU i przeczytaniu materiału. Kolejna po godzinie, następna pod koniec dnia. Za dwa dni, za tydzień i… gwarantuje, że takie powtórzenie materiału zostanie z nami na długo 😊.

W ciągu jednego dnia możemy zapomnieć nawet 75% informacji! Dlatego pierwsza i druga powtórka jest taka ważna!

Warto mieć na uwadze krzywą Ebbinghausa. 

Krzywa Ebbinghausa

Porada:

Rób powtórki w różny sposób. W ciągu dnia staraj się powtarzać materiał (może być nawet w głowie podczas wieczornego prysznicu) co najmniej dwa razy.

Samo myślenie o powtarzaniu również się sprawdzi.

Jedną z metod zapamiętywania w powtarzaniu jest używanie wyobraźni – o tym w kolejnych punktach.

jak się efektywnie uczyć - skojarzenia

4. Skojarzenia

Jak najwięcej skojarzeń! Im więcej, tym bardziej mózg migocze od połączeń neuronalnych na skanerach.

Jedna z metod zapamiętywania, to mapa myśli

Skojarzenia to powtórzenie opracowujące. Co to znaczy?

Mózg opakowuje daną informację, łącząc ją hakami z inną rzeczą, którą też powtarza.

Aby skutecznie i trwale przyswoić nową informację, należy powiązać ją z danymi już zawartymi w pamięci np.: za pomocą jednej z metod zapamiętywania – metody łańcucha.

Jeśli powiem Ci, że widziałem dzisiaj Kiwi, to pomyślisz o owocu czy o ptaku?

Jeśli powiem Ci, że widziałem dzisiaj dżina, to pomyślisz o dżinie z lampy czy o dżinie z… butelki? 😀

Im więcej skojarzeń tym lepiej.

Dlaczego?

Działa to trochę jak rozmowa ze znajomym. Najpierw opowiadacie sobie o podróży w autobusie i o tym, jaki ostatnio widzieliście film i nagle… wchodzi milion pobocznych historii, które w sumie na pierwszy rzut oka nijak się mają do waszej rozmowy. Mózg znalazł pewne skojarzenie, które się wam przypomniało i musicie akurat w tym momencie powiedzieć to swojemu znajomemu.

Porada:

Skojarz informacje już z istniejącymi za pomocą różnych skojarzeń.

Ćwicz co jakiś czas swój mózg za pomocą map myśli.

Możesz też wykonać proste ćwiczenie. 

Wybierz sobie losowy przedmiot z Twojego pokoju i spróbuj znaleźć jego 10 zastosowań

Mogą być nawet nieprawdziwe. Ważne, aby znaleźć pewien powód.

W ten sposób luzujesz pewne ograniczenia i mózg orientuje się, że może kojarzyć też inne rzeczy, o których normalnie by nie myślał.

jak się szybko uczyć - uwzględnienie informacji

5. Uwzględnienie kolejności informacji

Najlepiej zapamiętujemy rzeczy, które są pierwsze i te, które są ostatnie.

To ma nawet swoją naukową nazwę:

  1. Efekt pierwszeństwa – informacje, które były pierwsze.
  2. Efekt świeżości – informacje, które są najświeższe, czyli ostatnie.

Czyli informacje, które są w środku, zostaną ot, tak zapominanie?

Nic bardziej mylnego!

Informacje, które mają szczególną wartość, zapamiętujemy lepiej od tych, które tego nie mają. Jeśli czytasz ten artykuł na bieżąco, to łatwiej sobie przypomnisz dżina z butelki niż sekwencje losowych słów podczas grupowania 😉.

Niestety nasz mózg interesuje się tylko na początku jakiegoś wystąpienia, czy krótkiego filmiku, potem traci zainteresowanie, a gdy zbliża się koniec, ponownie się wybudza.

Tak to już jest.

Da się obejść taką rutynę.

Jeśli uczysz się do egzaminu i znowu starasz się przypomnieć tę samą informację, co przed chwilą znowu czytając to… zamień kolejność.

Informacje przyswojone umieść w środku, a te, które są trudniejsze na początek.

Trochę jak ze stosem kartek. Łatwiej i częściej sięgamy po te z góry lub z dołu. W takim razie z góry wsadź w środek.

Porada:

Jeśli uczysz się np.: historii, to po zapoznaniu się z jednym tematem i krótką powtórką nie wracaj do niej.

Przesuń notatki na sam koniec.

Mamy tendencję do „upewniania się”, czy dobrze zapamiętaliśmy. Pozwól swojemu mózgowi poczuć strach przed zapomnieniem. Niech troszeczkę popracuję.

W ten sposób przyzwyczajasz go do wysiłku.

Im dłużej musi sobie coś przypomnieć, tym większy wycisk mu dajesz.

Metody zapamiętywania - wyobraźnia

6. Wykorzystanie wyobraźni

Wyobraźnia to klucz to zapamiętywania!

Jeśli zapytać jakim językiem posługuje się mózg, to większość odpowiada – tym który się nauczył za dziecka np.: polskim.

To błąd.

Język mózgu to język obrazów. Każda literka lub cyferka to pewne znaczenie.

Japońska pozioma kreska ma również jakieś znaczenie.
Popatrz na te kilka znaczników.

– = / l

To kilka kresek, a w różnych językach mogą znaczyć coś innego. W japońskim dwa pierwsze znaki oznaczą jeden oraz dwa.

Niewiele różni wykrzyknik od i.

! i

Mówię Zamek – Twoje pierwsze skojarzenie? Odpowiedz sobie po cichu.

Dokończ wyraz:
W O _ A

Co najpierw Ci wpadło do głowy? Woda prawda? Mało kto wybiera słowo WOLA – jest po prostu rzadziej spotykane, a co więcej… abstrakcyjne.

Dlatego należy używać wyobraźni wszędzie tam, gdzie się da.

Nazywa się to model podwójnego kodowania.

Zmysły są zapisywane obrazowo, a treści abstrakcyjne (miłość, włóczenie się, zapominanie, treść) są podawane werbalnie.

Łatwiej przypominamy rzeczy za pomocą wizualnej ścieżki pamięci niż werbalnej.

Łatwiej wyobrazić sobie słonia niż zapamiętać słowo SŁOŃ na kartce papieru.

Mózg najlepiej zapamiętuje, kiedy informacja zostaje podana słownie i obrazowo. Taka ciekawostka, większość książeczek dla dzieci właśnie jest w ten sposób przedstawiona. Obrazek wraz z elementem słownym.

Porada:

Przedstawione informacje ubierz w historię i wyobraź sobie całą akcję.

Reakcje chemiczne niech w wyobraźni przybiorą konkretne osoby lub przedmioty. Niech abstrakcja przejmie kontrolę.

Bitwa pod Grunwaldem w uniwersum Harry’ego Pottera? Czemu nie.

Wyobrażaj sobie wszystko jak najczęściej i jak najintensywniej.

Jak się uczyć efektywnie - odnoszenie do JA

7. Odnoszenie do „JA”

Jest sytuacja, w której jesteś na imprezie i pijesz swój ulubiony napój. Muzyka jest dość głośna, że ledwo słyszysz, co mówicie w grupie. Nagle ktoś Cię woła i słyszysz dokładnie skąd.

To nazywa się efektem coctail-party. Niezależnie od tego, czy się na czymś skupiasz, to zwrócisz uwagę na coś, co Cię dotyczy.

Dlatego lepiej zapamiętujemy informacje, które dotyczą nas samych lub które mają z nami związek.

 

Nikt lepiej nie napiszę historii Twojego życia niż Ty sam.

 

W jaki sposób ma to związek z zapamiętywaniem?

Odgrywanie głównej roli w teatralnej ma. Zapamiętywanie tekstu ma. Wyobrażenie sobie siebie jako głównego bohatera również ma.

Dlatego, jeśli chcesz zapamiętać jakąś informację, spróbuj włożyć w to siebie. Dosłownie. Stań obok akcji wraz z Harrym Potterem i bądź otoczony przez niezliczone wrażenia.

Porada:

Jeśli zapamiętujesz coś nowego i wydaje Ci się mało interesujące, to zadaj parę pytań:

Jakie to ma dla mnie znaczenie?
W czym jestem do tego podobny?
Komu się skojarzę z tą informacją?
Gdzie w tym wszystkim jest moje miejsce?

wykorzystaj emocje - metody zapamietywania

8. Wzbudzanie emocji

Im intensywniejsze emocje tym łatwej coś zapamiętać.

Dlatego tak często człowiek zapamiętuje te intensywnie pozytywne chwile np.: pierwszy pocałunek, ślub, zdanie szkoły, pierwsze wyróżnienie, najlepsze wakacje.

Również te bardzo negatywne np.: trauma, śmierć rodziców, wypadek samochodowy, rozstanie w związku.

Lepiej zapamiętujemy to, co łączy nas z odczuwaniem emocji. Najlepiej, gdy są one umiarkowane i pozytywne.

Dlatego nasz stan wewnętrzny jest pewną wskazówką dla mózgu. To jak się aktualnie czujesz, ma wpływ na to, co zapamiętasz i co sobie przypomnisz.

W jaki sposób?

W kłótni nagle przypomina nam się masa negatywnych rzeczy, o której osobie. Wyrzucamy wszystko, co się da, bo AKURAT się przypomniało. To zjawisko ma nazwę efektem stanu.

Emocje można porównać do markera, który zostawia nam pewien ślad w mózgu. Im mocniejsze, tym mocniej są naciskane.

Jeśli uczysz się po pijaku, to po pijaku będzie łatwiej przypomnieć zapamiętane informacje.

Porada:

Zwróć uwagę to, jak się aktualnie czujesz.

Poświęć 5 minut na wyciszenie się i zmotywowanie do działania.

Jeśli w Twojej głowie masz „otwartą pętlę zdarzeń”, będziesz miał kłopot się czegokolwiek nauczyć. Taka pętla to niezakończona kłótnia z przyjacielem. Rozgniewanie się o coś i schowanie tego w sobie. Smutek związany ze sprawą, która została schowana pod dywan.

Naucz się wywoływać pewien stan emocjonalny.

Ubieraj się podobnie podczas egzaminu i uczenia się. Ucz się w tym środowisku i w taki sam sposób. Pozwól, aby zadziałał efekt stanu.

Robienie przerw - jak szybko się uczyć?

9. Robienie przerw

Najlepszy element w całym zestawieniu. Dopóki nie nauczysz się uczyć.

Przerwy są istotne ze względu na efekt zapominania.

To trochę jak z pamięcią na komputerze. Możesz pobierać z internetu wszelkie pliki, a gdy zapełnisz cały dysk, to nie będziesz w stanie pobrać niczego innego. Co więcej, cały komputer będzie o wiele wolniejszy i trzeba się czegoś pozbyć.

Mózg działa na podobnej zasadzie. Uczenie się bez przerwy doprowadza do interferencji – to zjawisko, gdzie wszystko się miesza z podobnymi informacjami.

Wtedy wychodzą takie gwiazdeczki, jak u mojego uczestnika szkoleń.

Student się zestresował i oto co odpowiedział:

„Kiwi tak? To ten latający owoc!’

Śmiechom nie było końca, jednak jego odpowiedź jest świetnym przykładem, jak działa interferencja. Miesza podobne do siebie informacje.

Po co robić przerwy? Aby nie wystąpił efekt reminiscencji.

Po pewnym czasie od nauki pamiętamy więcej niż zaraz po zakończeniu.
Wiedza się „uleżała” i łatwiej się do niej dostać.

Beton musi zastygnąć, cegły muszą się uleżeć.

Dlatego nie kuj dzień przed egzaminem, już jest po ptakach. 

Kuj dwa dni przed! Więcej zyskasz, skoro i tak jesteś w… kropce.

Kolejnym efektem związanym z przerwami jest efekt zeigarnik – lepiej zapamiętujemy niedokończone czynności niż zakończone zadania.

Przerwy mają dużo wspólnego z ulokowaniem pamięci. Tak samo, jak sen. Niewysypianie się powoduje gorsze przypominanie sobie informacji.

Porada:

Zwróć uwagę to, jak się aktualnie czujesz.

Poświęć 5 minut na wyciszenie się i zmotywowanie do działania.

Jeśli w Twojej głowie masz „otwartą pętlę zdarzeń”, będziesz miał kłopot się czegokolwiek nauczyć. Taka pętla to niezakończona kłótnia z przyjacielem. Rozgniewanie się o coś i schowanie tego w sobie. Smutek związany ze sprawą, która została schowana pod dywan.

Naucz się wywoływać pewien stan emocjonalny.

Ubieraj się podobnie podczas egzaminu i uczenia się. Ucz się w tym środowisku i w taki sam sposób. Pozwól, aby zadziałał efekt stanu.

metody zapamiętywania - używaj wskazówek

10. Wykorzystanie wskazówek

4-letniego Jasia mama nauczyła miesięcy.
Mama: No Jasiu, jaki jest pierwszy miesiąc? Sty…
Jaś: …Czeń!
Mama: Super! A drugi? Lu…
Jaś: …Ty!
Mama: Ekstra! A teraz resztę sam!
Jas: Rzec, cień, aj, wiec, piec, pień, sień, dziernik, topad, dzień!

Ten kawał można porównać do wykorzystania wskazówek.

Jeśli nie potrafisz sobie przypomnieć, to obejdź problem na około.

Jak nie drzwiami to oknami. Fakt, że czegoś nie możemy sobie przypomnieć, nie oznacza, że tego nie pamiętamy.

Łatwiej sobie przypomnieć informacje w danych kontekście niż na sucho.

Zdanie na języku polskim „Słowacki wielkim poetą był” można sobie przypomnieć za pomocą elementów w sali, gdzie te słowa padły.

Gdzie wtedy był Twój wzrok? Kto się wtedy śmiał? Pamiętasz, w co była ubrana polonistka?

Im więcej kontekstu dostarczysz, tym łatwiej dokopiesz się do informacji.

Porada:

Jesteś na egzaminie i nie potrafisz sobie przypomnieć niektórych elementów? 

Dostarcz sobie wskazówek za pomocą pytań:

Pierwsza litera tego słowa była?
To było podobne do…?
Co wtedy odczuwałem?
Jaka pierwsza myśl pojawiła się w mojej wyobraźni?
Co robiłem tego dnia?
Ile razy to powtarzałem?

Podsumowanie metod zapamiętywania

Podsumowanie - Metody zapamiętywania 10 zasad

Oto kilka szybkich porad do każdego z punktów oraz przypomnienie, wszystkiego co zostało wspomniane w artykule. Dla tych co są dzień przed egzaminem. Powodzenia 😊

Dla tych, którzy przeczytali całość, to ważne zasady, które będą służyć wraz z metodami zapamiętywania!

  1. Koncentracja uwagi:
    – wyznacz cel uczenia się
    – użyj techniki pomodoro – 45minut nauki, 5 minut przerwy
    – wyłącz rozpraszacze np.: internet w telefonie
  2. Grupowanie informacji:
    – pogrupuj notatki
    – stwórz swoje własne grupy i kategorie
    – skojarz je z własnymi elementami w życiu
  3. Powtarzanie:
    – Powtórz pierwszy materiał po 15 minutach od zakończenia uczenia się
    – Powtarzaj w różny sposób – im dziwniejszy tym lepiej
    – Nie czytaj wielokrotnie tekstu… to i tak nic nie da
  4. Skojarzenia:
    – Skojarz jak najwięcej rzeczy z daną informacją
    – Twórz mapy myśli
    – Kojarz elementy za pomocą pytania „To mi przypomina…” lub „To jest podobne do…”
  5. Uwzględnianie kolejności informacji:
    – Zamieniaj informacje – te łatwe do środka, te trudne na początek
    – Zaczynaj powtarzanie od najtrudniejszych rzeczy
    – Dłużej staraj sobie przypomiać
  6. Wykorzystanie wyobraźni:
    – Przedstawiaj informacje w zabawny sposób
    – Wyobrażaj sobie swoje ulubione uniwersum i wpleć je w to co się uczysz
  7. Odnoszenie się do „Ja”
    – Zadawaj pytania „Jakie to ma dla mnie znaczenie?”, „W czym to jest do mnie podobne?”
    – Przywiąż się do tej informacji
  8. Wzbudzanie emocji:
    – Poświęć 5 minut, aby się wyciszyć przed uczeniem się
    – Niech targają Tobą pozytywne emocje, ale nie nad intenstywne
    – Wywołuj stały stan emocjonalny podczas uczenia się
    – Ubieraj się tak samo kiedy się uczysz i kiedy zdajesz egzamin – wywołaj efekt stanu
  9. Robienie przerw
    – Rób częste, ale krótkie przerwy
    – Zapomnij o rozpraszaczach podczas przerw
  10. Wykorzystywanie wskazówek:
    – Dostarcz wskazówek za pomocą pytań „Co wtedy czułem?”, „Do czego to było podobne?”, „Jaka jest pierwsza litera?”
    – Staraj się przypominać po kontekście – jak wyglądała sala kiedy się tego uczyłeś.

Spodobał ci się artykuł?

Udostępnij!

Na pewno komuś pomożesz,
a to tylko dwa kliknięcia 😊

Udostępnij wpis

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.